اتحادیه لوازم خانگی به ممنوعیت طولانی‌مدت واردات واکنش نشان داد و خواستار آزادسازی مشروط بازار برای شکست انحصار و بهبود کیفیت کالاهای داخلی شد.

ممنوعیت طولانی‌مدت واردات لوازم خانگی، بازار این کالاها را با چالش‌های جدی چون کاهش تنوع محصول، افزایش قیمت‌ها و رونق کالاهای قاچاق بدون گارانتی و خدمات پس از فروش روبه‌رو کرده است. با عنایت به آخرین اخبار داخلی، نایب‌رئیس اتحادیه لوازم خانگی با انتقاد از تداوم این سیاست خواستار آزادسازی مشروط و هدفمند واردات شد تا با ایجاد رقابت سالم در بازار، هم کیفیت تولیدات داخلی ارتقا یابد و هم حقوق مصرف‌کنندگان حفظ شود.

فهرست مطالب

رونق بازار قاچاق در سایه محدودیت واردات لوازم خانگی

محدودیت‌ها و ممنوعیت‌های اعمال‌شده برای واردات رسمی لوازم خانگی در سال‌های گذشته، اگرچه با هدف حمایت از تولید داخلی اجرا شده‌اند، اما نتوانسته‌اند تقاضای بخشی از جامعه برای خرید محصولات خارجی را از بین ببرند. بخشی از مصرف‌کنندگان همچنان به دنبال کالاهایی با طراحی خاص، برند معتبر، ویژگی‌های لوکس، کیفیت مورد انتظار یا خدمات موردنظر خود هستند.

در چنین شرایطی، نیاز بازار از بین نمی‌رود و در عوض مسیر تأمین آن از واردات رسمی و شفاف به سمت کانال‌های غیرقانونی و قاچاق تغییر می‌کند. حسین شهرستانی، نایب‌رئیس اتحادیه لوازم خانگی، در گفت‌وگویی با اشاره به تداوم این تقاضا اظهار کرد: «بخشی از مردم به دنبال کالای لوکس و باکیفیت هستند و این نیاز با محدودیت و جلوگیری از واردات کالای خارجی، از بین نمی‌رود. صرفاً کالا به جای این‌که از مبادی رسمی وارد کشور شود، از مبادی قاچاق وارد می‌شود.»

یکی از مهم‌ترین آسیب‌های خرید لوازم خانگی قاچاق، نبود تضمین برای سلامت کالا در زمان تحویل و فقدان خدمات پس از فروش است. محصولاتی که از مسیرهای غیررسمی وارد کشور می‌شوند، معمولاً در فرآیند حمل‌ونقل و جابه‌جایی استاندارد قرار ندارند و ممکن است در طول مسیر، به‌دلیل بسته‌بندی نامناسب، انبارداری غیراصولی یا حمل غیرحرفه‌ای دچار آسیب‌های فیزیکی شوند.

مشکل مهم‌تر، نبود گارانتی معتبر و خدمات پس از فروش قابل پیگیری است. در حالی که تولیدکنندگان داخلی و عرضه‌کنندگان رسمی تحت نظارت سامانه‌های دولتی ملزم به ارائه شناسه کالا، ثبت اطلاعات محصول، ارائه ضمانت‌نامه و تأمین خدمات پس از فروش هستند، کالاهای قاچاق اغلب هیچ تعهد خدماتی مشخصی ندارند.

بیشتر بخوانید

• سرانه خرید خودرو حدود ۸۰ درصد کاهش پیدا کرد
• بازار لوازم خانگی در مسیر بازار خودرو؛ نماینده مجلس درباره مافیای انحصار هشدار داد
• 10 اشتباه رایج مردم که با لوازم خانگی هوشمند خود می‌کنند

واردات رسمی از مسیر شرکت‌های شناسنامه‌دار

بر اساس دیدگاه مطرح‌شده از سوی فعالان بازار، آزادسازی واردات قانونی لوازم خانگی از طریق شرکت‌های دارای مجوز و شبکه خدمات پس از فروش می‌تواند به شفاف‌شدن بازار و افزایش امکان نظارت کمک کند. ورود رسمی کالا باعث می‌شود محصول از مسیرهای ثبت‌شده وارد کشور شود، حقوق و عوارض قانونی آن پرداخت شود، مشخصات کالا در سامانه‌های مرتبط ثبت شود و عرضه‌کننده نیز در برابر مصرف‌کننده مسئولیت مشخصی داشته باشد.

در چنین شرایطی، نهادهای نظارتی نیز امکان بیشتری برای رصد اصالت کالا، کنترل استانداردها، بررسی قیمت‌گذاری، جلوگیری از عرضه محصولات تقلبی و نظارت بر کیفیت خدمات پس از فروش خواهند داشت. از سوی دیگر، درآمد حاصل از دریافت حقوق گمرکی و عوارض واردات رسمی می‌تواند به‌جای از دست رفتن در مسیر حمایت هدفمند از صنعت لوازم خانگی داخلی قرار گیرد.

ممنوعیت واردات باید زمان‌بندی مشخص داشته باشد

حسین شهرستانی با اشاره به تجربه حمایت از صنایع در کشورهای مختلف تأکید کرد که ممنوعیت واردات، در صورتی که برای حمایت از تولید در نظر گرفته شود، باید محدود به یک بازه زمانی مشخص باشد. به گفته او، در بسیاری از کشورها زمانی که سیاست‌گذار قصد حمایت از یک صنعت نوپا یا در حال توسعه را دارد، برای مدتی معین محدودیت‌هایی بر واردات اعمال می‌کند اما پس از آن و به‌صورت تدریجی، مسیر واردات و رقابت را باز می‌گذارد.

نایب‌رئیس اتحادیه لوازم خانگی در این باره گفت: «در تمام دنیا زمانی که قصد حمایت از صنعت را دارند، در یک بازه زمانی مشخص ممنوعیت واردات لحاظ می‌کنند و بعد به‌تدریج واردات آزاد می‌شود. تولیدکننده در روند رقابتی می‌تواند پیشرفت کند و خودش را به بازار جهانی برساند.»

طولانی‌شدن ممنوعیت واردات و خطرات آن

به اعتقاد شهرستانی، طولانی‌شدن ممنوعیت واردات لوازم خانگی در ایران، پیامدهایی برای ساختار این صنعت به همراه داشته و زمانی که بازار برای مدت طولانی از فشار رقابت خارجی دور بماند، ممکن است بخشی از تولیدکنندگان انگیزه کمتری برای ارتقای کیفیت، به‌روزرسانی طراحی، نوآوری در محصول، اصلاح مدل‌های خدمات پس از فروش و رقابت قیمتی داشته باشند.

او در ادامه تأکید کرد که صنعت لوازم خانگی ایران به ایجاد رقابت نیاز دارد که بتواند هم سازندگان داخلی را به بهبود مستمر وادار کند و هم حقوق مصرف‌کننده را در مرکز توجه قرار دهد. ایجاد فضای رقابتی نه‌تنها به ارتقای کیفیت محصولات داخلی کمک می‌کند، بلکه می‌تواند در تعدیل قیمت‌ها نیز مؤثر باشد.

همچنین بخوانید

• محسن تنابنده ساخت سریال پایتخت ۸ را تکذیب کرد
• پیش‌بینی قیمت طلا؛ آیا فلز زرد دوباره رکورد می‌زند؟
• وزارت نیرو: خاموشی‌ها تا پایان شهریور ماه ادامه دارد!

ضرورت رعایت حق انتخاب مصرف‌کننده

مصرف‌کنندگان ایرانی در سال‌های گذشته هزینه‌های قابل‌توجهی را برای حمایت از توسعه صنعت بومی لوازم خانگی پرداخت کرده‌اند. محدود شدن گزینه‌های خرید، کاهش تنوع برندها و مدل‌ها و پذیرش شرایط بازار داخلی، بخشی از این هزینه‌ای بوده که خانوارها برای رشد و تثبیت تولید داخلی متحمل شده‌اند.

اکنون با گذشت سال‌ها از اجرای سیاست‌های محدودکننده واردات، بخشی از بازار معتقد است مصرف‌کننده باید به گزینه‌های متنوع‌تر، کالاهای باکیفیت و خدمات پس از فروش مناسب دسترسی داشته باشد. این موضوع به معنای نادیده گرفتن تولید داخلی نیست، بلکه به ایجاد توازن میان حمایت از تولیدکننده و حفظ حق انتخاب خریدار مربوط می‌شود.