شرکت ASML تأیید کرده است که گروهی از کارکنان ناراضی این شرکت به شدت با دعوت از ایلان ماسک برای سخنرانی در کنفرانس فناوری سالانه و خصوصی این شرکت (که روز پنجشنبه در شهر دن بوش هلند برگزار میشود) مخالفت کردهاند. براساس گزارش نشریه هلندی Eindhovens Dagblad، کارمندان در پلتفرم ارتباطات داخلی شرکت اعتراض خود را بیان و تهدید کردهاند که به دلیل دخالتهای ماسک در سیاستهای ایالات متحده، از حضور در مراسم سخنرانی او امتناع خواهند کرد.
اگر ماسک این دعوت را بپذیرد، قرار است از طریق تماس ویدیویی به «کریستف فوکه» (Christophe Fouquet)، مدیرعامل ASML، بپیوندد تا درباره هوش مصنوعی، رباتیک، اکتشافات فضایی و تولید نیمهرساناها گفتگو کنند. محور اصلی این گفتگو پروژه «ترافب» (Terafab) خواهد بود؛ سرمایهگذاری مشترک اسپیسایکس و تسلا در زمینه تولید تراشه که برای راهاندازی کارخانه خود در تگزاس، به شدت به دستگاههای ASML وابسته است و بدون آنها نمیتواند به مرحله تولید برسد.
این اعتراضات در پلتفرم داخلی کارمندان ASML به نام Viva Engage آغاز شد؛ جایی که کارکنان استدلال کردند تریبون دادن به این چهره جنجالی دنیای فناوری، با تعهدات شرکت مبنی بر حفظ فرهنگ سازمانی فراگیر و بدون تبعیض در تضاد است. کارمندان ASML بهطور خاص روی فعالیتهای سیاسی ماسک در ارتباط با دولت ترامپ، لفاظیهای ضد اروپایی او و اتهامات مربوط به «گرایشهای نازیستی» دست گذاشتهاند. علاوهبراین، در ماه مارس، دادگاهی در آمستردام اپلیکیشن هوش مصنوعی Grok را بهدلیل قابلیتهای سوءاستفادهگرانه در تولید تصاویر برهنه ممنوع کرده بود.
شرکت ASML تنها تأمینکننده انحصاری سیستمهای لیتوگرافی EUV در جهان است؛ ابزارهایی که برای تولید پیشرفتهترین ترانزیستورها ضروری هستند و کارخانههای تولید تراشه هیچ جایگزین دیگری برای آنها ندارند. درحالحاضر، تمام تولیدکنندگان بزرگ و سازندگان حافظه از جمله TSMC، سامسونگ، SK Hynix، مایکرون و اینتل سفارشات خود را در این شرکت ثبت کردهاند.
از سوی دیگر، پروژه Terafab نیز برای دستیابی به فناوریهای تولید پیشرفته راهی جز استفاده از تجهیزات ASML ندارد. ماه گذشته، مدیرعامل این شرکت اعلام کرده بود که ماسک درباره این پروژه بسیار جدی است و پروژههایی مانند ترافب و استارلینک در سالهای آینده فشار زیادی بر ظرفیت خطوط تولید سازندگان تجهیزات وارد خواهند کرد.
بااینحال، ASML به طور مستقیم به این اعتراضات داخلی واکنشی نشان نداده و تنها از طریق پلتفرم Viva Engage به کارمندان اعلام کرده که به ایجاد محیط کاری که در آن همه احساس احترام کنند و برای بیان نظرات خود آزاد باشند، متعهد است.
ایلان ماسک پروژه Terafab را در ماه مارس بهعنوان یک سرمایهگذاری مشترک بین اسپیسایکس و تسلا با بودجه اولیه ۲۰ میلیارد دلار معرفی کرد. هدف این پروژه تولید تراشههای ۲ نانومتری و تأمین یک تراوات قدرت پردازشی سالانه برای هوش مصنوعی، رباتیک و دیتاسنترهای مداری است. از آن زمان، شرکت اسپیسایکس درخواستی برای معافیت مالیاتی در شهرستان گرایمز ایالت تگزاس ثبت کرده است تا کارخانهای با هزینه اولیه ۵۵ میلیارد دلار احداث کند که در صورت اجرای تمام طرحهای توسعه، این رقم تا ۱۱۹ میلیارد دلار افزایش مییابد.
قرار است شرکت اینتل نیز با فناوری پردازشی 14A خود در این پروژه مشارکت کند. با این وجود، برآوردهای خارجی ارقام بسیار بالاتری را نشان میدهند؛ تحلیلگران مؤسسه Bernstein معتقدند که اجرای کامل پروژه یک تراواتی به حدود ۳۵۸ کارخانه و تقریباً ۵ تریلیون دلار سرمایه نیاز دارد.
شرکت ASML در واکنش به حواشی پیشآمده در بیانیهای اعلام کرد:
«ما بهطور منظم از رهبران صنعت فناوری دعوت میکنیم تا دیدگاههای خود را به اشتراک بگذارند. دعوت از ایلان ماسک نیز در چارچوب پروژه Terafab صورت گرفته است که اهمیت بسیار بالایی برای صنعت نیمهرسانا دارد.»
