دولت نروژ تصمیم گرفته استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی مولد مانند ChatGPT را برای دانشآموزان مقطع ابتدایی ممنوع کند. براساس قوانین جدید این کشور، دانشآموزان ۶ تا ۱۳ ساله عملاً اجازه استفاده از این ابزارها را در مدارس نخواهند داشت. همچنین دانشآموزان ۱۴ تا ۱۶ ساله نیز تنها تحت نظارت معلم میتوانند آنها را در انجام امور خود بهکار بگیرند.
پس از ممنوعیت استفاده از موبایل برای کودکان، حالا نوبت به هوش مصنوعی رسیده است
بهنقل از Engadget، «یوناس گار استوره»، نخستوزیر نروژ، میگوید نگرانی اصلی دولت این است که هوش مصنوعی باعث شود کودکان مراحل مهم یادگیری را نادیده بگیرند. بهگفته او، مدارس باید در سالهای ابتدایی بیش از هرچیز روی آموزش خواندن، نوشتن و ریاضیات تمرکز کنند.
این قوانین از آغاز سال تحصیلی جدید در اواخر ماه آگوست ۲۰۲۶ اجرایی خواهند شد. با وجود این اتفاق، نروژ استفاده از هوش مصنوعی را بهطور کامل منع نکرده است. دانشآموزان ۱۷ تا ۱۹ ساله همچنان میتوانند از این ابزارها استفاده کنند و حتی قرار است نحوه استفاده مسئولانه از هوش مصنوعی را نیز آموزش ببینند. از این طریق، فارغالتحصیلان میتوانند برای برای ورود به دانشگاه و بازار کار بهخوبی آماده شوند.
این نخستینبار نیست که نروژ برای کاهش وابستگی دانشآموزان به فناوری، تصمیمات سختگیرانه اتخاذ میکند. این کشور در سال ۲۰۲۴ استفاده از گوشیهای هوشمند را در مدارس ممنوع کرد. بهگفته مقامات نروژی، این تصمیم نتایج مثبتی ازجمله کاهش زورگویی، بهبود عملکرد تحصیلی و کاهش مراجعه دانشآموزان به روانشناسان را بهدنبال داشته است.
علاوهبراین، دولت نروژ درحال بررسی طرحی برای ممنوعیت شبکههای اجتماعی برای افراد زیر ۱۶ سال است؛ اقدامی که شباهت زیادی به سیاستهای اخیر استرالیا دارد. لایحه این سیاستگذاری احتمالاً تا پایان سال به پارلمان نروژ ارائه خواهد شد.
نگرانیها درباره محدوده و شدت تأثیرات هوش مصنوعی بر فرآیند یادگیری نیز درحال افزایش است. برخی پژوهشهای تازه نشان دادهاند افرادی که حتی برای مدت کوتاهی به هوش مصنوعی متکی میشوند، درصورت حذف این ابزارها عملکرد ضعیفتری در حل مسائل و تفکر مستقل از خود نشان میدهند. هرچند این مطالعات روی بزرگسالان انجام شدهاند؛ اما همین نتایج باعث شده سیاستگذاران درباره تأثیر استفاده روزمره کودکان از هوش مصنوعی حساستر شوند.
نروژ تنها کشوری نیست که بهدنبال محدود کردن دسترسی کودکان به فناوریهای نوظهور است. در آمریکا نیز طرحهایی برای محدود کردن دسترسی افراد کمسنوسال به چتباتهای هوش مصنوعی در دست بررسی است. در یکی از این طرحها، شرکتهای توسعهدهنده هوش مصنوعی ملزم به انجام فرآیند احراز سن کاربران میشوند تا دسترسی افراد زیر سن قانونی به برخی سرویسهای مبتنیبر هوش مصنوعی را محدود کنند.
ظاهراً همانطور که طی سالهای اخیر محدودیتهای مربوط به شبکههای اجتماعی و گوشیهای هوشمند به سیاستی رایج در کشورهای مختلف تبدیل شدهاند، هوش مصنوعی نیز بهتدریج درحال تبدیل شدن به موضوع بعدی قانونگذاران برای محافظت از کودکان باشد.
