معماری Zen 7 شرکت AMD ممکن است به عنوان قدرتبخش آخرین خانواده رایزن روی پلتفرم AM5 عمل کند، درحالیکه Zen 8 احتمالاً نخستین معماری روی پلتفرمهای AM6 خواهد بود.
پلتفرم AM5 که برای اولینبار در سال ۲۰۲۲ معرفی شد، تاکنون سه نسل از رایزن را به خود دیده است. سری رایزن ۷۰۰۰ با نام رمز «Raphael» اولین مورد بود، پس از آن رایزن 8000G با نام رمز «Hawk Point» آمد و جدیدترین آنها سری رایزن ۹۰۰۰ با نام رمز «Granite Ridge» است.
در مرحله بعد، AMD خانواده «Olympic Ridge» مبتنی بر Zen 6 خود را معرفی خواهد کرد که قرار است ارتقاهای خوبی را در تعداد هستهها، سرعت کلاک، حافظه کش و سایر بهبودهای معماری روی یک فناوری پردازشی بهبودیافته به ارمغان بیاورد. ایامدی در جریان رویداد Advancing AI 2026، دو معماری نسل بعدی Zen یعنی Zen 7 و Zen 8 را تشریح کرد و ما خواستیم نحوه تطابق آنها را با نقشه راه دسکتاپ بررسی کنیم.
تعهد AMD به پلتفرم AM5 و پیشنمایش نقشه راه Zen برای آخرین خانواده دسکتاپ رایزن
AMD اول از همه، به نقشه راه آینده پلتفرم AM5 تا حوالی سال ۲۰۲۹ متعهد شده است. هنگامی که این پلتفرم برای اولینبار معرفی شد، AMD به برنامه پشتیبانی تا حوالی سال ۲۰۲۵ متعهد شد، سپس آن را به حوالی سال 2027 گسترش داد و سپس در سال جاری، آن را به حوالی 2029 رساند. پس حداقل یک معماری Zen دیگر یا یک خانواده رایزن دیگر را برای این پلتفرم فراهم میکند.
واضحترین خانواده رایزنی که پس از Zen 6 برای AM5 منطقی به نظر میرسد، Zen 7 است. Zen 7 برای عرضه در سال ۲۰۲۸ هدفگذاری شده است، اما مانند Zen 6 ،Zen 7 نیز احتمالاً ابتدا روی سرورها عرضه میشود و به دنبال آن انتشار نسخه دسکتاپ انجام میگیرد. پردازندههای EPYC مبتنی بر Zen 6 امسال عرضه میشوند، درحالیکه رایزن Zen 6 اوایل سال آینده میلادی به بازار میآیند. بنابراین اگر AMD از یک روند زمانی ۲ ساله مشابه برای دسکتاپها پیروی کند، میتوانیم انتظار عرضه پردازندههای رایزن مبتنی بر Zen 7 را در حدود سال ۲۰۲۹ داشته باشیم.
برای Zen 7، شرکت AMD قصد دارد یک فناوری پردازشی نسل بعدی (احتمالاً A16 یا A14 شرکت TSMC یا ترکیبی از هر دو) و پشتیبانی از ACE (افزونههای محاسباتی هوش مصنوعی) را اتخاذ کند و همچنین آماده پشتیبانی از حافظه نسل بعدی LPDDR و MRDIMM خواهد بود.
معماری Zen 7 قابلیتهای EPYC و Ryzen را روی پلتفرمهای موجود گسترش میدهد
خانواده نسل هفتم EPYC با نام رمز «Florence» همچنان پیرامون پلتفرمهای SP7 و SP8 ساخته شده است که از استانداردهای DDR5 پشتیبانی میکنند، بنابراین انتقال به حافظه نسل بعدی DDR6 بعید به نظر میرسد. AMD احتمالاً به فناوریهای سریعتر MRDIMM (با سرعت 17,600 MT/s) و LPDDR5X (با سرعت 12 GT/s به بالا) به عنوان نسل بعدی اشاره میکند.
اگر AMD بخواهد به کنترلر حافظه DDR5 پایبند بماند، حضور Zen 7 روی AM5 تأیید میشود و بعید است که آنها از همزمان از کنترلرهای حافظه داخلی DDR5 و DDR6 استفاده کنند، زیرا AMD قبلاً اعلام کرده است که تنها زمانی به سوکتهای جدیدتر منتقل خواهد شد که جهش قابل توجهی در فناوریهای حافظه یا I/O مانند DDR6 یا PCIe 6 وجود داشته باشد. استاندارد PCI Gen6 قبلاً با پردازندههای نسل ششم EPYC روی پلتفرمهای SP7 و SP8 از راه رسیده است و شاید AMD اولین شرکتی باشد که قابلیتهای PCIe 6 را پیش از پشتیبانی بومی در پلتفرمهای آینده، روی پلتفرمهای AM5 ارائه دهد.
اما مصرفکنندگان هیچ مزیت عمدهای مشاهده نمیکنند زیرا SSDهای کلاینت نسل 6 هنوز چند سال با ما فاصله دارند و مزایای عملکردی به اندازه جهش از نسل 4 به نسل 5 ناچیز خواهد بود. همچنین، اگرچه پردازندههای گرافیکی نسل بعدی ممکن است از استانداردهای نسل 6 پشتیبانی کنند، باز هم PCIe 5.0 پهنای باند فراوانی ارائه میدهد.
با تمام این تفاسیر، پلتفرم AM5 برای مصرفکنندگان، از سطح مبتدی گرفته تا حرفهایها، یک پلتفرم فوقالعاده بوده است. اینکه Zen 7 آخرین خانواده Zen باشد، پایان فوقالعادهای برای یک پلتفرم خواهد بود، زیرا AMD با پلتفرم AM6 وارد عصر بعدی محاسبات دسکتاپ میشود.
معماری Zen 8 پس از سال 2030 به پلتفرمهای جدیدتر منتقل میشود
بنابراین تعهد به برنامه پشتیبانی تا حوالی سال 2029 کاملاً منطقی است و Zen 7 به عنوان آخرین معماری برای تأمین قدرت پردازندههای دسکتاپ رایزن روی پلتفرم AM5 عمل خواهد کرد. با Zen 8، شرکت AMD قطعاً به سمت پلتفرم AM6 با پشتیبانی بومی از DDR6 و PCIe 6.0 حرکت خواهد کرد. خانواده نسل هشتم EPYC با نام رمز «Ravenna» نیز احتمالاً به سوکتها و پلتفرمهای سرور جدیدتر تغییر وضعیت خواهد داد، درحالیکه در بخش دسکتاپ، AMD یک سوکت کاملاً جدید معرفی خواهد کرد تا سفر دسکتاپ بعدی خود را با جدیدترین و بهترین معماریهای پردازنده Zen ادامه دهد.
این رویکرد پشتیبانی چندساله نشاندهنده یک استراتژی هوشمندانهتر و کاربرپسندتر است که به کل اکوسیستم سود میرساند و ثابت میکند که یک پلتفرم مستحکم و با دوام طولانی غالباً بهتر از ارتقاهای مکرر سوکت یا پلتفرم است.
